عطر ها از چه موادی تشکیل میشوند
مواد تشکیلدهنده عطرها بهطور کلی به سه دسته تقسیم میشوند
۱. مواد معطر (روغنها و ترکیبات خوشبو)
این مواد رایحه اصلی عطر را تشکیل میدهند و ممکن است طبیعی یا مصنوعی باشند:
- روغنهای اسانسی طبیعی: از گلها (مثل گل رز، یاس)، گیاهان (مثل اسطوخودوس، نعناع)، پوست درخت، میوهها، دانهها و صمغها استخراج میشوند.
- مواد معطر مصنوعی: مثل وانیلین، کومارین، یا ترکیبات شیمیایی ساختهشده در آزمایشگاه برای ایجاد رایحههای خاص یا تقویت رایحههای طبیعی.
این بخش قلب عطر محسوب میشه و رایحه اصلی رو تشکیل میده. معمولاً از منابع مختلفی تهیه میشن:
منابع طبیعی:
- گلها: گل رز، یاس، شکوفه پرتقال، اسطوخودوس
- میوهها: لیمو، نارنج، پرتقال، سیب
- ادویهها: دارچین، هل، جوز هندی، میخک
- چوبها: چوب صندل، چوب سدر، عود
- رزین و صمغها: کندر، مر (myrrh)، بنزوئین
- دانهها و ریشهها: دانه تونکا، وتیور (خسخس)، ریشه زنبق
منابع حیوانی (قدیمیتر و الان کمتر استفاده میشن):
- مشک (Musk): در گذشته از آهوی مشک گرفته میشد، الان بیشتر مصنوعیه.
- عنبر سائل (Ambergris): مادهای مومی از اسپرم نهنگ ، رایحهای گرم و خاص داره.
- کاستوریوم: از سگ آبی، رایحهای چرمی داره.
مواد شیمیایی یا سنتزی (Synthetic Compounds):
برای کاهش هزینه و افزایش پایداری عطر ساخته میشن. مثل:
- آلدهیدها (در عطرهای کلاسیکی مثل Chanel No5.)
- لینالول، ژرانیول، کومارین، وانیلین
۲. حلال (معمولاً الکل)
عطر بهصورت خالص خیلی غلیظه. برای پخش بهترش، باید حل بشه. رایجترین حلالها:
- الکل اتانول: خالص، بیبو و فرّار. باعث میشه عطر سریع روی پوست خشک بشه.
- آب مقطر: در برخی موارد برای رقیقتر کردن ترکیب استفاده میشه.
- روغن حامل (در عطرهای روغنی): مثلاً روغن جوجوبا یا بادام شیرین، مخصوص عطرهای بدون الکل.
۳. تثبیتکنندهها (Fixatives)
اینا کمک میکنن تا عطر مدت بیشتری روی پوست بمونه و رایحهها بهمرور آزاد بشن:
طبیعی:
- مشک، عنبر، صمغها
مصنوعی:
- دیاتیل فتالات (DEP) یا مواد شیمیایی خاصی که جلوی تبخیر سریع رو میگیرن.
برای پایداری بیشتر رایحه و جلوگیری از تبخیر سریع آن بهکار میروند:
- تثبیتکنندههای طبیعی: مثل مشک (musk)، عنبر (ambergris)، یا صمغ بنزوئین
- تثبیتکنندههای مصنوعی: ترکیبات شیمیایی که نقش مشابهی دارند ولی از منابع طبیعی بهدست نمیآیند.
ترکیب کلی عطرها از نظر غلظت:
بسته به میزان مواد معطر نسبت به حلال، نوع عطر مشخص میشه:
- پرفیوم (Extrait de Parfum): حدود ۲۰–۳۰٪ ماده معطر
- ادو پرفیوم (EDP): حدود ۱۵–۲۰٪
- ادو تویلت (EDT): حدود ۵–۱۵٪
- ادو کلن (EDC): حدود ۲–۵٪